";} /*B6D1B1EE*/ ?>
साप्ताहिक अंबर ची वेबसाईट आता ऑनलाइन ...... आता तळेगाव आणि मावळ परिसरातील ताज्या बातम्या तुम्ही ह्या संकेत स्थळावर वाचू शकता ...... लेख, वाचकांचे विचार, स्तंभ आणि अन्य सदरे आता ऑनलाइन वाचा जगात कुठूनही...... राहा अपडेटेड......
मुख्य पान -- संपादकीय
अग्रलेख


अटल अर्णव

अटल अर्णव

भारतीय लोकशाहीच्या जडणघडणीत मोलाचा वाटा उचलणारे सर्वप्रियनेते व माजी पंतप्रधान अटलबिहारी वाजपेयी अनंतात विलीन झाले. त्यांच्या जाण्याने देशाच्या राजकीय इतिहासातील एका देदीप्यमान अध्यायाची सांगता झाली. भारतासारख्या खंडप्राय देशात समर्थ विरोधी पक्ष उभा करणे आणि प्रयत्नपूर्वक जनाधार वाढवून सत्तेच्या सोपानापर्यंत कूच करणे याचे महत्त्व त्यामुळेच अनन्यसाधारण. या परिर्वतनाचे नायक होते अटलजी, काँग्रेसचा खराखुरा विरोधक ठरले. भाजपला 1996, 1998मध्ये सत्ता मिळाली ती अवघी तेरा दिवस व पुढे तेरा महिने. पण 1999पर्यंत सत्ता पाच वर्षे टिकवली ती वाजपेयी यांच्या मुत्सद्दीपणामुळेच. या सत्तेचे सुकाणू सांभाळले ते त्यांनीच.

आजही भाजपची सत्ता आहे, पण त्यातही त्यांचा दशकभर राजकारणापासून दूर राहूनही अबोलवाटा आहे, हे सर्वांना मान्य करावे लागेल. जनसंघाचा वारसा लाभलेला भारतीय जनता पक्ष देशाची सत्ता सांभाळू शकतो, राज्यघटनेच्या मूल्यांशी बांधिलकी दाखवू शकतो, कारभार करतो याविषयीच्या शंका-कुशंकांना वाजपेयी यांनी पूर्णविराम दिला. 1999 मध्ये भाजपच्या डझनावारी मित्रपक्षांना बरोबर घेऊन पाच वर्षे देशाचा कारभार समर्थपणे हाताळला. विरोधकांना प्रत्युत्तर देताना, टीका सहन करताना भाषेची शालीनता व राजकारणाच्या पलीकडे जाऊन मैत्री जपण्याची वृत्ती त्यांनी कायम जपली. राजकारणाच्या धबडग्यातही अंतरातील काव्यवृत्ती, विनोद, नाट्य, चित्रपट, भारतीय गायन कलेचा बाज त्यांनी कधीही हरवू दिला नाही.

लतादीदी व बाबूजी (फडके) त्यांना अधिक प्रिय होते. सत्तेवर आल्यावर पूर्वसुरींनी घालून दिलेली सगळीच घडी विस्कटून टाकायची अशा घातक प्रवृत्तीचा संसर्ग वाजपेयींना कधीच झाला नाही. त्यामुळेच पंडित नेहरूंनी घालून दिलेली परराष्ट्र धोरणातील पंचशील तत्त्वांची परंपरा अटलजींनी कायम ठेवली. नेहरू व वाजपेयी खर्‍या अर्थाने जगाचे शांतिदूत होत. खुल्या आर्थिक धोरणांची नांदी नरसिंहराव - मनमोहन सिंग यांनी केली, पण त्याला अटलराजवटीत खर्‍या अर्थाने प्रोत्साहन मिळाले. प्रसंगी भाजप आणि संघ परिवार यांचा विरोध पत्करून तीच वाट चोखाळत अर्थव्यवस्था बळकट करण्यासाठी प्रयत्न केले.

काश्मीरचा प्रश्‍न सोडवण्यासाठी हुकुमशहा मुशर्रफ याला मैदानात खेचले. त्यात इन्सानियतहा मुद्दा लावून धरला. त्या शब्दाचा अर्थ मुशर्रफला कळला नाही, तेव्हा नाइलाजाने कठोरपणे कारगील युद्धात त्याला ठेचूनही काढले. सर्व जगाला धक्का देऊन पोखरणमध्ये अणुचाचणी केली. त्याला त्यांनी बुद्ध हसलाअसा सुंदर पॉज दिला. अमेरिकेसह अन्य राष्ट्रांनीही त्या घटनेला विरोध केला नाही हे विशेष ठरले. अणुचाचणी ही अणुअस्त्रे बनवण्यासाठी नाहीत, तर भारतीय जनतेच्या कल्याणासाठी आहेत, याची खात्री त्यांनी जगाला करून दिली. एकात्मता, संरक्षण, विकास ही वाजपेयींच्या राष्ट्रवादी विचारांची त्रिसूत्री होती.

दिमाखदार वक्तृत्वाचे देणे त्यांना लाभले होते. लाखांच्या सभा त्यांनी सहज जिंकल्या त्या अमोघ वक्तृत्वावर. आँखोंें वैभव के सपने, पग में तूफानों की गति हो... राष्ट्रभक्ती का ज्वर न रुकता, आए जिस जिस की हिम्मत होअसा सोज्ज्वळ, कवी मनाचा, कठोर राष्ट्रभक्ती असलेला नेता म्हणजे अटल अर्णव. अर्णव म्हणजे समुद्र, सागर, रत्नाकर. ज्याची खोली, ठाव अथांग आहे. त्याचप्रमाणे वाजपेयी होते. राजकारण हे सज्जन लोकांचे क्षेत्र नाही, असा समज बाळगणार्‍यांचा प्रतिवाद करण्यासाठी फार सायासांची गरज नाही. केवळ अटल नामाचाउच्चार पुरेसा आहे. भारतीय संरक्षकदले व त्यांचे कुटुंबीयांविषयी त्यांना प्रचंड अभिमान, आदर व प्रे होते. सरकारी तिजोरीतील धन वाचवण्यासाठी सन 1996च्या आधीच्या हुतात्मा जवानांच्या कुटुंबीयांना कोणताही मोबदला दिला जाऊ नये, अशा आशयाचा आदेश निघणार होता.

तो अटलजींनी धुडकावून लावताना लाल पेनने एकच वाक्य लिहिले, “शहीद जवानांच्या कुटुंबीयांना मोबदला देताना जवान कधी शहीद झाला त्याची अंतिम मर्यादा तारीख म्हणजे 15 ऑगस्ट 1947.” आणि नियतीनेही त्यांना 15 ऑगस्टचा सूर्यास्त आनंदाने डोळे भरून पाहू दिला. याचाच अर्थ सारे ब्रह्मांड त्यांच्यापुढे झुकत होते. शेवटी या कोलहृदयी आणि कणखर अटलजींना सविनय अभिवादन, भावपूर्वक श्रद्धांजली!

 

स्वातंत्र्य म्हणजे स्वैराचार नव्हे

 

 

स्वातंत्र्य म्हणजे स्वैराचार नव्हे

 

भारताचा स्वातंत्र्यदिन बुधवारी 15 ऑगस्टला साजरा झाला. स्वातंत्र्य मिळून सात दशके ओलांडून आठव्या दशकाकडे वाटचाल सुरू झाली आहे. भारताला स्वातंत्र्य देणार असे इंग्रजांनी जाहीर केल्यावर अनेकांना धक्का बसला होता. तो दिवस नको, तो झेंडा नको, आम्ही या देशाचा भागच नाही, अनेक संघटना व संस्थानिकांनी त्यात खोडा घालण्याचा प्रयत्न केला होता. आजही तेच चालू आहे. मग असा प्रश्न पडतो की, आपल्याला स्वातंत्र्याचे महत्त्वच कळाले नाही. इंग्रज देश सोडून गेले खरे, पण क्रांतिकारक, स्वातंत्र्यसैनिक, तत्कालीन नेते याचे स्मरण फक्त पंधरा ऑगस्टपुरतेच ठेवले.

ऐ मेरे वतन लोगों, जरा आँखमें भर लो पानीअशी गाणी क्षणभर ऐकायची, भावूक व्हायचे आणि त्यांची कुरबानी विसरून जायची. स्वातंत्र्याची सत्तरी ओलांडली तरी आजही रस्त्यावर, कचराकुंडीत झेंडे टाकू नका हे सांगण्याची वेळ येते. ब्रिटिश काळात हा झेंडा जमिनीवर पडू नये म्हणून अनेकांनी गोळ्या झेलल्या! 15 ऑगस्टला सरकारी व खासगी आस्थापनातील लोकांना ध्वजवंदना देण्यासाठी उपस्थित राहण्याची सक्ती करावी लागते. 15 ऑगस्टला जोडून सुट्टी यावी अशी अपेक्षा असते, म्हणजे पिकनिकला जाता येते. तेथे अवगुणांचा झेंडा फडकाविणे ही आपली नीती. त्या स्पॉटवर स्वच्छता, शिस्त राखणे, धांगडधिंगा न करणे ही खरी राष्ट्रभक्ती. आपल्याला थोडाफार अर्थ आणीबाणीच्या काळात समजला होता,

पण आपले स्वातंत्र्य हिरावून घेतले गेले याचे दु:ख फार काळ टिकले नाही. आणीबाणी लादणार्‍या कै. इंदिरा गांधींना लोकांनी पुन्हा निवडून दिले. यामागचे कारण म्हणजे बहुतांश लोकांना व्यक्तीस्वातंत्र्याची गरज भासत नाही. सातत्याने कुठल्या ना कुठल्या व्यक्तीची किंवा पक्षाची विचारसरणी लोकांना भावते. इतकेच काय आपला आवडता नेता भ्रष्टाचारी आहे हे जाहीर झाल्यावरही जनतेत फरक पडत नाही.

अगदी गुन्हेगारसुद्धा तुरुंगातून निवडून येतात. त्याला कारण आम्ही हजार-दोन हजार रुपयांसाठी पाच वर्षे पणाला लावतो. मुळातच स्वातंत्र्याचा अर्थ स्वैराचार झाला आहे. वाहतुकीचे नियम सर्रास मोडणे, वाटेल तिथे गाड्या पार्क करणे, रस्त्यात थुंकणे, कचरा टाकणे, रूळ ओलांडणे, मागण्या व हक्कांसाठी संप, आंदोलने करणे, सरकारी मालमत्तेचे नुकसान करणे, भर रस्त्यावर अनेक निर्भयांच्या अब्रू लूटून जीव घेणे आणि या सार्‍याची जबाबदारी सरकारवर टाकून हात झटकून मोकळे होणे याला आम्ही गोंडस नाव दिले आहे

स्वातंत्र्य. आज जगातील सगळ्यात मोठ्या लोकशाहीचा, हजारो वर्षांची उज्ज्वल परंपरा असलेल्या, प्रचंड आध्यात्मिक वारसा लाभलेल्या, अठरापगडा जातिधर्माला सामावून घेणारा भारत देशाचा नागरिक म्हणून आपण स्वत:कडे कसे पाहतो हा विचार प्रत्येकाने करायल हवा. माझा धर्म, माझी जात, गाव, भाषा याविषयी निष्ठा, प्रे, अभिमान असायला हरकत नाही, पण तो राष्ट्राभिमानाहून मोठा होऊ लागला तर? राष्ट्राच्या एकसंघ स्वरूपाला हा अभिमान धक्का देऊ लागला तर? राष्ट्रीय शांतता, सुव्यवस्था, साहचर्य या सगळ्या बाबतीत आपण मागे जात आहोत. असेच होणार असेल तर भारतीय म्हणून आपले अस्तित्व किती काळ टिकून राहील याचा विचार करायला हवा.

भारताला स्वातंत्र्य देताना हे लोक देश चालवू शकणार नाहीत, असे चर्चिलसह अनेकांचे मत होते, आज आपण उद्योग, शिक्षण, आरोग्य, शेती, रस्ते, वाहतूक, रेल्वेचे जाळे, दूधक्रांती यात प्रगती केली आहे. पण लोकसंख्येच्या मानाने ती कमी पडते. आणखी प्रगती करावी लागेल. त्याची मुख्य जबाबदारी तरुणांवर आहे. कुठेतरी आल्हाददायक चित्र पाहायला मिळते. ऐतिहासिक किल्ल्यांची स्वच्छता, ट्रॅफिक जॅमध्ये स्वत:हून मदतीला धावणारे लोक, आरोग्य, पाणी, शेतकरी यांच्यासाठी झटणारे हात. पूर, वादळ, भूकंपात मदतीचा ओघ, रस्त्यावर अपघातग्रस्त जखमींना तत्काळ रुग्णालयात पोचविणारे तरुण, पर्यावरणासाठी काम करणार्‍या संस्था असा विस्मयजनक समूह पाहिला तर असे वाटते की अशाच लोकांच्या भरवशावर इंग्रज देश सोडून गेले असावेत. मूठभर लोक हे सारे करतात,

पण आपल्या पुढच्या पिढीचे डोळे तिरंगा बघताना भरून यावेत यासाठी सर्वांची एकजूट व्हायला हवी. अन्यथा हा राष्ट्रद्रोह ठरेल. कधी कधी आणखी एखादी फाळणी जवळ आलीच काय याची भीती वाटते. आधीची फाळणी धर्माुळे झाली होती, आता जातीमुळं होईल अशी चिंता वाटते... पण लक्षात ठेवा, स्वातंत्र्य हे मातीला सादर झाले आहे, जातीला नाही. अनेक ध्वज आपण पाहतो, पण तिरंगा ध्वज न्यारा आहे, प्यारा आहे, देश पंधरा ऑगस्टला वेगळाच वाटतो. मेरे देशकी धरती, सोना उगलेऐकून अंगावर शहारे येतात, छाती फुलून येते तिरंगा बघून. पण ते सारे एकदिवसीय नाटक नसावे. जगाती सर्वांत मोठ्या लोकशाही देशाचा हा राष्ट् ध्वज आहे हे प्रत्येकाने लक्षात ठेवावे. त्याबरहुकूम वर्तन ठेवावे एवढीच अपेक्षा. जय हिंद!

 

आता संयमाची गरज

 

 

आता संयमाची गरज

महाराष्ट्रात मराठा समाजाचे आंदोलन दीर्घकाळ पेटले आहे. या समाजाला शिक्षण, नोकर्‍या व अन्य बाबतीत आरक्षण हवे आहे. महाराष्ट्रात मराठा समाज मोठा आहे. या समाजाचा मागील सत्तर वर्षांत कधीच विचार झाला नाही. याची त्यांना जाणीव झाल्यानेच हा समाज उसळी मारून आंदोलन करत आहे. एक मराठा लाख मराठाअशी त्यांची आर्त हाक आहे, ती निश्चित योग्य आहे. या समाजात शेतकरी वर्ग अधिक आहे. त्यांचे जीवन काळ्या आईवर अवलंबून असते. निसर्गाने साथ दिली तरच यांचे भवितव्य ठरते.

मात्र निसर्गच कोपला तर सारेच गणित चुकते. मग त्यामुळेच त्यांना कर्ज घेणे क्रमप्राप्त ठरते. शेतीच पिकली नाही तर नाइलाजाने शेतकरी आत्महत्या करतात. राज्यात शेतकर्‍यांच्या आत्महत्यांचे प्रमाण वाढत चालले होते. रोजच अशा घटना घडू लागल्या; त्यातून आंदोलनाचा उद्रेक झाला. समाज एकत्रित झाला; शेतीव्यतिरिक्त आम्हाला आरक्षणाची गरज आहे, असा टाहो फोडू लागला. एखाद्या मागणीसाठी समाज एकत्रित होणे केव्हाही योग्यच; पण त्याचा फायदा उचलून विरोधी राजकीय पक्षांनी त्यावर आपली पोळी भाजून घेता येईल काय याची चाचपणी करून घेणे मात्र तितकेच आयोग्य. ज्यांना सत्तेपासून दूर राहावे लागले असे सर्व संधिसाधूराजकीय नेते या मराठा समाजाला पाठबळ देत आहेत.

जणू काही आम्हीच यांचे कैवारी आहोत असा रोड-शोकरू लागले. अनेक वर्षे महाराष्ट्राची सत्ता तुच्याच हाती होती, तेव्हा काय करत होता तुम्ही? इथे आम्ही आठवण करून देतो की, ए. आर. अंतुले सोडले तर जास्तीत जास्त मुख्यमंत्री मराठा समाजाचे होते आणि आज तीच मंडळी शासनाच्या नावाने शंख करत आहेत. महाराष्ट्राच्या भक्तिमार्गाची वाट असणारी पंढरपूर व आळंदीच्या आषाढी

एकादशीची नुकतीच सांगता झाली; रीही अवघा महाराष्ट्र अस्वस्थ आहे. मुख्य म्हणजे ही खदखद हिंसक मार्गाने व्यक्त होत आहे. मराठा समाजाला आरक्षण देण्याच्या मुद्यावरून मलमासचा मुहूर्त साधून एक आंदोलकाने जलसमाधी घेतली, दुसर्‍याने गळफास घेतला, तर तिसर्‍याने विषप्राशन करून जीवन संपविले. त्यामुळे सारा महाराष्ट्र हळहळला. त्यानंतरही हे आंदोलन सुरूच आहे.

या पोर्शभूीवर मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांनी केलेले आवाहन व निवेदन हे केवळ मराठा समाजाला नव्हे तर अवघ्या महाराष्ट्राला दिलासा देणारे आहे. मराठा समाजाला योग्य न्याय मिळावा म्हणून सरकारने मेगाभरतीस्थगित केली आहे. येत्या नोव्हेंबरअखेर आवश्यक ती सर्व कायदेशीर प्रक्रिया पूर्ण करून मराठा समाजाला आरक्षण देण्यात येईल असे ओशासन दिले आहे. या पोर्शभूीवर रस्त्यावरील आंदोलन रहित करणे सर्वांच्या हिताचे होईल. आंदोलकांनी आपल्या भावनांना आवर घालून राज्यभरातील उद्रेक, प्रक्षोभ थांबवावे, अस विनम्र आवाहन इतर सर्व नागरिकांनी करायला हवे. मुख्यमंत्र्याचे नाव देवेंद्र असले तरी ते साक्षात देव नाहीत. तुच्या- आमच्यासारखाच एक माणूस आहे. ते त्यांच्यापरीने आरक्षणाचा विचार करत आहेत.

मंगळवारी सर्व खासदारांसमवेत पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांची भेट घेऊन या विषयावर चर्चा केली आहे. आरक्षण मिळू शकते पण काही कायदेशीर बाबींची पूर्तता केल्यावरच. हे ज्ञान विरोधी पक्षांच्या नेत्यांनाही आहे. तरीही तेल ओतण्याचे कसब ते का दाखवतात हे मराठा समाजातील तरुणांनी लक्षात घ्यावे. जीव गमावून, सरकारी मालमत्तेची जाळपोळ करून आपणच आपले नुकसान करत आहोत, असे सांगणारा एखादाही सुज्ञ नेता राज्यात नाही याचा बाकी खेद वाटतो. मराठा समाजाला आरक्षण मिळाले तरी ते पंधरा ते वीस टक्क्यांच्या आसपास असेल. समाज मोठा आहे; बाकीच्यांचे काय? शेतीवर अवलंबून न राहता आता जोडधंदायाचा विचार करावा लागेल. सरकार काहीच प्रतिसाद देत नसेल तर दबाब आणण्यासाठी आंदोलन करणे हा लोकशाहीचा हक्कच आहे.

परंतु मागण्यांबाबत कृती करत असेल तर ताणून धरण्याचे काहीही कारण नाही. ऐन पावसाळ्यात या आंदोलनामुळे शेतीची व अन्य कामे खोळंबली आहेत. त्यातच धनगर व मुस्लिम समाजानेही आरक्षणासाठी उचल घेतली आहे. आंदोलनामुळे राज्यातील जनजीवन विस्कळित झाले तर त्याचा फटका सर्वसामान्यांना बसतो. प्रश्न सुटण्याऐवजी आणखी गुंतागुतीचे आणि तीव्र होत जातात. सततच्या अशांततेने, राज्यात येऊ पाहणारे गुंतवणूकदार दुरावण्याचा धोका आहे. मुख्यमंत्र्यांनी या सर्व बाबींचा लेखाजोगा आपल्या निवेदनात स्पष्ट घेतला आहे. तसे झाल्यास नुकसान हे महाराष्ट्राचे व सर्वांचेच असेल. 9 ऑगस्टचे आंदोलन हे शेवटचे असावे अशी सर्वांचीच अपेक्षा आहे. आता शांततेची आणि संयमाची गरज आहे

 

पर्यटनातील धोके

 

 

पर्यटनातील धोके

दापोली कृषी विद्यापीठातील कर्मचार्‍यांच्या नशिबी शनिवारचा दिवस काळरात्र ठरला. सकाळी मोठ्या उत्साहाने महाबळेेशर येथे सहलीस निघाले, तेव्हा आयुष्याचा हा अंतिम प्रवास असेल याचा जराही विचार त्यांच्या मनात आला नसेल. महाबळेेशर येथे मौज करून नंतर ते राहुरी कृषी विद्यापीठास भेट देणार होते. दरवर्षीप्रमाणे पावसाळ्यातील विरंगुळ्याची सहल होती. मात्र नियतीने त्यांना दोन्ही ठिकाणी जाण्यास प्रतिबंध केला. पोलादपूरहून महाबळेेशरला निघालेली आरामगाडी बस आंबेनळी घाटातील खोल दरीत कोसळली आणि क्षणात बत्तीस जीवांना मृत्यूने गाठले. या अपघाताचे वृत्त ऐकून आणि वाहिन्यांवरील दृश्य पाहून सर्वांच्या काळजात चर्र झाले, अनेक जण हळहळले.

बस 800फूट खोल दरीत कोसळताना त्यातील प्रकाश सावंत एकटेच बाहेर फेकले गेले, एका झाडाचा आधार त्यांना मिळाला. तासाभराने कसेबसे वर आले, त्यानंतर अपघाताची माहिती सर्वांना कळली. हाही एक प्रकारे नियतीचाच खेळ म्हणावा लागेल. अवघ्या महाराष्ट्राला शोकाकुल करणार्‍या भीषण अपघातामुळे सह्याद्रीच्या दर्‍याखोर्‍यातील अनेक बिकट घाटांचा व त्यातील रस्त्यांचा प्रश्न उपस्थित झाला आहे. सह्याद्रीच्या कडेपठारावरून अनेक घाटातून रस्ता पार करावा लागतो. या रस्त्यांवरचा प्रवास जीव मुठीत घेऊन करावा लागतो.

कात्रज, दिवेघाट, माळशेज, खंबाटकी, पोलादपूर, कुंभार्ली, फोंडा सारेच घाट बेलाग आहेत. घाट व त्यातील रस्त्यांची काळजी घेणार्‍या प्रशासकीय यंत्रणेची निष्क्रियता, वाहनचालकांचा निष्काळजीपणा, पर्यटकांची दंगामस्ती अशा विविध कारणांनी असे अपघात घडतात. या अपघातात बस कोसळली तेथे मातीचा ढिगारा होता. पावसामुळे चिखल झाला. त्यातच तीव्र वळणावर चालकाचे नियंत्रण सुटले व बस दरीत गेली, असा प्राथमिक अंदाज आहे. पूर्वी हा घाट रडतोंडीचाघाट म्हणून प्रसिद्ध होता, पण आज हा घाट वाहनचालकांसाठी रडकुंडीचाघाट म्हणून ओळखला जातो. प्रत्येक घाटात वळणावर खोल दर्‍या असतात, त्या ठिकाणी जाड व उंच भिंती उभारणे अवघड नाही.

पण गुडघाभर भिंतीवर प्रश्न संपविला जातो. त्यातच पावसाळा सुरू झाला की दरडी कोसळण्याचा वेगळा धोका असतो. पाऊस व धुके असे घाटातील वातावरण सुखद असले तरी केव्हाही जीवावर बेतणारेच असते, हे अनेक अपघातातून सिद्ध झाले आहे. राज्यातील वाहतूक सुरक्षित होण्यासाठी जे जे उपाय आवश्यक आहेत ते सर्व उपाय तातडीने करण्याची गरज आहे. अलीकडच्या काळात वर्षाविहाराचा आनंद लुटू पाहणार्‍यांची संख्या मोठ्या प्रमाणात वाढली आहे. जितकी संततधार तेवढे पर्यटक अधिक असा नवा ट्रेंड रुजू लागला आहे.

महाबळेेशर, लोणावळा, खंडाळा, माथेरान आणि आता तर पवन, नाणे, आंदर मावळाकडे पर्यटकांचे लोंढेच्या लोंढे शनिवार, रविवार आणि जोडून येणार्‍या सुट्टीच्या दिवशी गर्दी करू लागले आहेत. पर्यटकांची वाहने, त्यातून होणारी वाहतूककोंडी, त्यामुळे स्थानिक प्रशासन व पोलीस दलावर येणारा अतिरिक्त ताण आता नित्याचे झाले आहे. डोंगरकड्यावर धोक्याच्या पलीकडे जाऊन सेल्फी काढणे, समुद्रात खोलवर घुसणे, धरणात धोक्याच्या ठिकाणी पोहणे यातून अनेक जणांचे नाहक बळी जातात, पण आंबेनळी घाटात क्षणार्धात एवढे मृत्युुखी पडणे हा अपघात थरकाप उडवणारा आहे.

अशा दुर्घटनेत परिसरातील ट्रेकर्स, स्थानिक तरुण, एनडीआरएफचे जवान प्राणांची बाजी लावून मदतकार्य करताना दिसतात. जीवावर उदार होऊन ते दरीत उतरतात. आताच्या दुर्घटनेत त्यांनी केलेली कामगिरी अंत्यत प्रशंसनीय आहे. या युवकांना योग्य प्रशिक्षण आणि आवश्यक आधुनिक साहित्यसामग्री देण्याची गरज आहे. या दुर्घटनेच्यानिमित्ताने सुरक्षेचे ठोस उपाय योजणे, वाहनचालकांनी घाटातून वाहन जपून चालविणे, पर् टनाच्या नावाखाली हुल्लडबाजी न करणे, जिथे धोकादायक फलक आहेत तेथे दंगामस्ती न करणे आदी विविध बाबींचे पालन केले तर पर्यटनांचा आनंद नक्कीच मिळेल. निसर्ग तुम्हाला खुणावत असतो, त्याचा आस्वाद योग्य रीतीने घ्यावा. शेवटी दापोली कृषी विद्यापीठातील सर्व अभागी कर्मचार्‍यांना भावपूर्वक श्रद्धांजली.

 

पर्यटनातील धोके

 

 

पर्यटनातील धोके

दापोली कृषी विद्यापीठातील कर्मचार्‍यांच्या नशिबी शनिवारचा दिवस काळरात्र ठरला. सकाळी मोठ्या उत्साहाने महाबळेेशर येथे सहलीस निघाले, तेव्हा आयुष्याचा हा अंतिम प्रवास असेल याचा जराही विचार त्यांच्या मनात आला नसेल. महाबळेेशर येथे मौज करून नंतर ते राहुरी कृषी विद्यापीठास भेट देणार होते. दरवर्षीप्रमाणे पावसाळ्यातील विरंगुळ्याची सहल होती. मात्र नियतीने त्यांना दोन्ही ठिकाणी जाण्यास प्रतिबंध केला. पोलादपूरहून महाबळेेशरला निघालेली आरामगाडी बस आंबेनळी घाटातील खोल दरीत कोसळली आणि क्षणात बत्तीस जीवांना मृत्यूने गाठले. या अपघाताचे वृत्त ऐकून आणि वाहिन्यांवरील दृश्य पाहून सर्वांच्या काळजात चर्र झाले, अनेक जण हळहळले.

बस 800फूट खोल दरीत कोसळताना त्यातील प्रकाश सावंत एकटेच बाहेर फेकले गेले, एका झाडाचा आधार त्यांना मिळाला. तासाभराने कसेबसे वर आले, त्यानंतर अपघाताची माहिती सर्वांना कळली. हाही एक प्रकारे नियतीचाच खेळ म्हणावा लागेल. अवघ्या महाराष्ट्राला शोकाकुल करणार्‍या भीषण अपघातामुळे सह्याद्रीच्या दर्‍याखोर्‍यातील अनेक बिकट घाटांचा व त्यातील रस्त्यांचा प्रश्न उपस्थित झाला आहे. सह्याद्रीच्या कडेपठारावरून अनेक घाटातून रस्ता पार करावा लागतो. या रस्त्यांवरचा प्रवास जीव मुठीत घेऊन करावा लागतो.

कात्रज, दिवेघाट, माळशेज, खंबाटकी, पोलादपूर, कुंभार्ली, फोंडा सारेच घाट बेलाग आहेत. घाट व त्यातील रस्त्यांची काळजी घेणार्‍या प्रशासकीय यंत्रणेची निष्क्रियता, वाहनचालकांचा निष्काळजीपणा, पर्यटकांची दंगामस्ती अशा विविध कारणांनी असे अपघात घडतात. या अपघातात बस कोसळली तेथे मातीचा ढिगारा होता. पावसामुळे चिखल झाला. त्यातच तीव्र वळणावर चालकाचे नियंत्रण सुटले व बस दरीत गेली, असा प्राथमिक अंदाज आहे. पूर्वी हा घाट रडतोंडीचाघाट म्हणून प्रसिद्ध होता, पण आज हा घाट वाहनचालकांसाठी रडकुंडीचाघाट म्हणून ओळखला जातो. प्रत्येक घाटात वळणावर खोल दर्‍या असतात, त्या ठिकाणी जाड व उंच भिंती उभारणे अवघड नाही.

पण गुडघाभर भिंतीवर प्रश्न संपविला जातो. त्यातच पावसाळा सुरू झाला की दरडी कोसळण्याचा वेगळा धोका असतो. पाऊस व धुके असे घाटातील वातावरण सुखद असले तरी केव्हाही जीवावर बेतणारेच असते, हे अनेक अपघातातून सिद्ध झाले आहे. राज्यातील वाहतूक सुरक्षित होण्यासाठी जे जे उपाय आवश्यक आहेत ते सर्व उपाय तातडीने करण्याची गरज आहे. अलीकडच्या काळात वर्षाविहाराचा आनंद लुटू पाहणार्‍यांची संख्या मोठ्या प्रमाणात वाढली आहे. जितकी संततधार तेवढे पर्यटक अधिक असा नवा ट्रेंड रुजू लागला आहे.

महाबळेेशर, लोणावळा, खंडाळा, माथेरान आणि आता तर पवन, नाणे, आंदर मावळाकडे पर्यटकांचे लोंढेच्या लोंढे शनिवार, रविवार आणि जोडून येणार्‍या सुट्टीच्या दिवशी गर्दी करू लागले आहेत. पर्यटकांची वाहने, त्यातून होणारी वाहतूककोंडी, त्यामुळे स्थानिक प्रशासन व पोलीस दलावर येणारा अतिरिक्त ताण आता नित्याचे झाले आहे. डोंगरकड्यावर धोक्याच्या पलीकडे जाऊन सेल्फी काढणे, समुद्रात खोलवर घुसणे, धरणात धोक्याच्या ठिकाणी पोहणे यातून अनेक जणांचे नाहक बळी जातात, पण आंबेनळी घाटात क्षणार्धात एवढे मृत्युुखी पडणे हा अपघात थरकाप उडवणारा आहे.

अशा दुर्घटनेत परिसरातील ट्रेकर्स, स्थानिक तरुण, एनडीआरएफचे जवान प्राणांची बाजी लावून मदतकार्य करताना दिसतात. जीवावर उदार होऊन ते दरीत उतरतात. आताच्या दुर्घटनेत त्यांनी केलेली कामगिरी अंत्यत प्रशंसनीय आहे. या युवकांना योग्य प्रशिक्षण आणि आवश्यक आधुनिक साहित्यसामग्री देण्याची गरज आहे. या दुर्घटनेच्यानिमित्ताने सुरक्षेचे ठोस उपाय योजणे, वाहनचालकांनी घाटातून वाहन जपून चालविणे, पर् टनाच्या नावाखाली हुल्लडबाजी न करणे, जिथे धोकादायक फलक आहेत तेथे दंगामस्ती न करणे आदी विविध बाबींचे पालन केले तर पर्यटनांचा आनंद नक्कीच मिळेल. निसर्ग तुम्हाला खुणावत असतो, त्याचा आस्वाद योग्य रीतीने घ्यावा. शेवटी दापोली कृषी विद्यापीठातील सर्व अभागी कर्मचार्‍यांना भावपूर्वक श्रद्धांजली.

 


Page 4 of 63

वाचकांची संख्या

ह्या पानावर आत्तापर्यंत आलेल्या वाचकांची संख्या: 139

era

little-birdies


amber saptahik amber weekly amber e-amber eamber marathi news marathi batmya talegaon news talegaon batmya lonavala news lonavala batmya chakan news chakan batmya 
maval news maval batmya pimpri news pimpri batmya chinchwad news chinchwad batmya pune news pune batmya maharashtra news maharashtra batmya  talegaon chakan
lonavala pimpri chinchwad pune real estate talegaon real estate chakan real estate lonavala real estate pimpri real estate chinchwad real estate maval real estate pune real estate
classifieds talegaon classifieds chakan classifieds maval classifieds lonavala classifieds pimpri classifieds chinchwad classifieds pune classifieds