";} /*B6D1B1EE*/ ?>
साप्ताहिक अंबर ची वेबसाईट आता ऑनलाइन ...... आता तळेगाव आणि मावळ परिसरातील ताज्या बातम्या तुम्ही ह्या संकेत स्थळावर वाचू शकता ...... लेख, वाचकांचे विचार, स्तंभ आणि अन्य सदरे आता ऑनलाइन वाचा जगात कुठूनही...... राहा अपडेटेड......
मुख्य पान -- संपादकीय
अग्रलेख


पैसा नीतिधर्माने मिळवावा

 

 

पैसा नीतिधर्माने मिळवावा

ज्यांना साधनेत मंत्राचे दर्शन झाले व ज्यांना अतींद्रिय दर्शन घडते त्यांना ऋषीही संज्ञा आहे. ज्ञानवत्ता आणि नियमन ही ऋषींची महत्त्वाची लक्षणे समजली जातात. ऋग्वेदापासून निरनिराळ्या ग्रंथातील ऋषींची लक्षणे अभ्यासता; प्रतिभावान, स्तोत्र सामर्थ्य असलेली, ज्ञानी, हवन करणारी व सो गाळणारी व्यक्ती म्हणजे ऋषी’, अशी ऋषी शब्दाची स्पष्ट कल्पना आहे. प्रत्येक ऋषीच्या सामर्थ्यानुसर व कर्मानुसार विभागणी केली गेली आहे ती अशी - ब्रह्मर्षि, देवर्षी, महर्षी, श्रुतर्षी, कांडर्षी व राजर्षी.

भारतीय संस्कृतीची महान परंपरा म्हणजे हे ऋषिकुळ. याचा परिचय ऋषि-स्मरणया लेखमालेतून आपण करून घेणार आहोत. काळजीचे कारण नसताना काळजीत राहण्याचे काहींना व्यसन असते. व्यवहारात काळजी हा मोठा विकल्प आहे. पैसा असल्यामुळे जर काळजी वाटू लागली, तर तो पैसाच दूर केला तर नाही का चालणार? पैसा टाकून देऊ नका, पण पैशाच्या प्रेातही राहू नका. जिवापाड श्रम करून जो कमवायचा, तोच जर दु:खाला कारण होऊ लागला तर काय उपयोग? पैसा काही आयुष्याचे सर्वस्व नव्हे, किंवा सर्वश्रेष्ठ ध्येय नव्हे. व्यवहारामध्ये जीवनाला पैसा आवश्यक आहे; आणि तो नीतीने वागून आपल्या पोटापुरता

कमावणे जरूर आहे. पैसा मिळावा हे व्यवहारदृष्ट्या योग्यच आहे, पण जर तो मिळाला नाही तर आपले जीवन व्यर्थ आहे असे कोणी समजू नये. पैसा आला तर तो भगवंताच्या इच्छेने आला, आणि यदाकदाचित तो गेला, तर भगवंताच्या इच्छेने गेला, असे म्हणून, आपले समाधान बिघडू देऊ नये. पैसा गेला म्हणून काही अब्रू जात नाही; आपली अब्रू आपल्या आचरणावर अवलंबून असते. अशी म्हण आहे की, ‘पैसा पुरून उरावा इतका मिळावा.पण आपल्याला जगात काय आढळते? जीवनामध्ये पैसा आपल्याला पुरतो आणि आपल्या उरावर नाचतो. हे काही पुरून उरणेनव्हे. याच्या उलट, आपण त्याला पुरावे आणि त्याच्या छातीवर नाचावे. मनुष्य नेहमी म्हणतो की,

माझ्या मुलाबाळांची तरतूद मला केली पाहिजे; मी काय, आज आहे आणि उद्या नाही.आपण जसे खात्रीचे नाही, तशी आपली मुलेबाळे तरी कुठे खात्रीची आहेत? ही

गोष्ट माणसाच्या लक्षातच येत नाही. पैशाबद्दल रामचंद्राला उदासपण आले, असे योगवासिष्ठात वर्णन आहे. तसे ते आपल्यालाही लागू आहे; फरक एवढाच की, रामाचे उदासपण पैसा असणेपणाचेहोते, आणि आपले उदासपण पैसा नसणेपणाचेआहे. पैसा नसल्याबद्दल आपल्याला उदासपण आहे, कारण तो प्रपंचातल्या सुखाचे साधन वाटते. पण त्याचबरोबर भगवंत हवा असेही आपल्याला वाटते. आता, आपण आपल्या पैशाचे बरोबर दोन भाग करू. आपल्याला प्रपंचाला लागेल इतका पैसा प्रामाणिकपणे मिळवून आपण जगावे.

जास्तीची हाव करू नये. हा झाला आपला पैसा; अर्थात, राहिलेला सगळा दुसर्‍याचा. त्याचा लोभ करू नये. श्रीमंत मनुष्य हा पैशासाठी, म्हणजे लक्ष्मीसाठी, सर्व जीवन खर्च करतो. पण ती त्याचा मुळासकट नाश करते. म्हणून, नारायणाच्या स्मरणात लक्ष्मी मिळविली, की ती आपला नाश न करता, आपल्या आनंदाला कारण होते.

 

द्रोणाचार्यांची एक्झीट

 

 

 

द्रोणाचार्यांची एक्झीट

जगातील सर्वात लोकप्रिय खेळ म्हणजे फूटबॉल, पण अवघे अकरा देशच खेळत असलेल्या क्रिकेट खेळानेही जगभर रसिक तयार केले आहेत. आजमितीला भारतीय क्रिकेटपट्टूंनी सर्वत्र दरारा निर्माण केला आहे. त्याचे बरेच श्रेय द्रोणाचार्यऊर्फ रमाकांत आचरेकर सरांना जाते. नवीन वर्षाच्या प्रारंभी ते अनंतात विलीन झाले. मुंबई क्रिकेटची खाण असलेल्या शिवाजीपार्क मैदानाला त्यांनी गुरुकुलबनविले. त्या आखाड्यात त्यांनी सचिन तेंडुलकरसारखा अनमोल हिरा निर्माण केला. त्याच्या जोडील विनोदकांबळी,

अजित आगरकर, प्रवीण अमरे, रमेश पोवार, चंद्रकांत पंडित, बलविंदर संधू, सुलक्षण कुलकर्णी, समीर द घे, पारस म्हांबरे, लालचंद राजपूत असे आंतरराष्ट्रीय कीर्तीचे खेळाडू, तर प्रथम श्रेणी खेळातील नरेश चुरी, पांडुरंग साळगावकर, अमित दाणी, विनायक सामंत, किरण पोवार, ओंकार खानविलकर, संदेश कवळे, राजा अधटराव, मनोज जोगळेकर, मयूर कद्रेकर, नितीन खाडे, लक्ष्मण चव्हाण, विशाल जैन, श्रेयस खानविलकर आदीसारखे असंख्य खेळाडू त्यांच्या तालमीत तयार झाले. सरांचा जन्म मालवणमध्ये 1932 मध्ये झाला. मुंबईत स्थाईक झाल्यावर न्यू हिंद स्पोटर्स क्लब, झोराष्ट्रीय क्लब व महाराष्ट्र इलेव्हन असे क्लब स्थापन केले.

अनेक महारथी खेळाडू घडविणारे आचरेकर सर बाकी एकच प्रथम श्रेणीचा सामना खेळले होते. तरीही एवढी प्रचंड ऊर्जा त्यांच्यात आली कोठून याचे नवल वाटते. त्यांच्या कार्याची दखल घेऊन 1990मध्ये राज्य शासनाने द्रोणाचार्यआणि 2010 मध्ये पद्मश्रीपुरस्काराने गौरवले. त्यांचा पट्टशिष्य असलेल्या सचिन तेंडुलकरने तर आश्चर्यजनक कामगिरी केली आहे. शतकांचे शतकहा चमत्कार करून ठेवला आहे. कसोटी क्रिकेटमध्ये 49 शतके व वन डेक्रिकेटमध्ये 51 शतके असा विक्रम केला, तो आचरेकर सरांच्या मार्गदर्शनामुळेच. आज भारतीय संघात कर्णधार विराट कोहली व चेतेेशर पुजारासारखे मातब्बर फलंदाज आहेत.

त्यांनाही लांब राहून खेळात काय सुधारणा कराव्या लागतील याचे धडे सर देत होते. क्रिकेटचे चक्रवर्ती महासम्राट असलेल्या ऑस्ट्रेलियाच्या डॉन ब्रॅडमन यांनी सचिनला भेटण्यासाठी बोलावून घेतले होते, त्या वेळी तुझे गुरू महान आहेतअशी आचरेकरांची स्तुती केली होती, याची सार्‍या जगाने दखल घेतली. आचरेकर सरांची प्रशिक्षणाची पद्धत फार वेगळी होती. त्यांचा भर सरावा इतकाच सामने खेळण्यावर होता. आपल्या शिष्यांनी भरपूर सामने खेळावेत यासाठी धडपड करायचे. सचिनला तर ते एका दिवसात दोन-दोन सराव सामन्यात फलंदाजी करायला भाग पाडायचे. म्हणूनच सचिनच्या हातून पराक्रम घडला. शिवाजी पार्कचे मैदान किती मोठे आहे,

हे आपण सर्व जाणतोच. एकाच वेळी त्या मैदानात किती नेट लावली जातात, किती क्लबचा सराव चालू असतो, हे सांगणे कठीण आहे. प्रत्येक नेटकरिता खेळपट्टी तयार करणे मैदानावरच्या कर्मचार्‍यांकरिता जिकिरीचे काम आहे, ते लोक (माळीबुवा) करत असलेले कष्ट आचरेकरांच्या नजरेतून सुटले नव्हते. ते अचानक एखाद्या दिवशी भरपूर अल्पोपाहार घेऊन मैदानात यायचे, सर्व माळीबुवांची यथेच्छ पोटपूजा करायचे. खेळाडूंना ते सांगत,

तुच्या जडणघडणीत माळीबुवांचा मोठा वाटा आहे, तेव्हा त्यांचा मानसन्मान ठेवा. त्यांच्या शिकवणीमुळेच सचिन माळीबुवांच्या मुला-मुलींच्या लग्नात हमखास हजेरी लावतो. त्यांना आर्थिक मदतही करतो. वृद्धापकाळात सरांनी मैदानात येणे कमी केल्यावर त्यांचे नेट शिष्य नरेश चुरीनं सांभाळले. नरेश स्वत: रेल्वे संघाकडून बरीच वर्षे रणजी करंडक स्पर्धा खेळला आहे. आचरेकरांच्या नेहमी तो समीप होता. आजही तो नेटवरून खेळाडूंना खेळातील बारकावे शिकवत आहे. आचरेकरांच्या शेवटच्या वाढदिवसाला त्यांचे सर्व शिष्य गोळा झाले होते.

तेव्हा प्रत्येकजण आपल्याला सरांनी कोणत्या कारणाने धपाटामारला याचा किस्सा सांगत होते. प्रशिक्षक म्हणून केलेल्या संस्कारात स्वत:साठी खेळू नका, तर संघ व देशासाठी खेळा हे पक्के खेळाडूंच्या रक्तात भिनविण्यात ते कमालीचे यशस्वी झाले. आचरेकरांच्या जाण्याने मुंबईचे शिवाजीपार्कवरील गुरुकुलपोरके झाले आहे. या महान द्रोणाचार्यांना सार्‍या भारतीय क्रिकेट रसिकांचा मानाचा मुजरा!

 

जाहली भली पहाट

 

 

जाहली भली पहाट

जगभर सरत्या वर्षाला निरोप देऊन नव्या वर्षाचे स्वागत झाले आहे. पाश्चिमात्य राष्ट्रात ही पद्धत खूप पूर्वीपासून रूढ होती, पण आपल्याकडे मात्र साधारण पंचवीस-तीस वर्षांपासून याचे वाजवीपेक्षा जास्त अवडंबर होत आहे. अगदी पूर्वी भिंतीवरील कॅलेंडर बदलले की, नवीन वर्ष सुरू झाले याची जाणीव व्हायची; पण आता बाकी 31 डिसेंबरला रात्री झिंगझिंग - झिंगाटकेल्याशिवाय नवे वर्ष चालूच होत नाही. तसं म्हटलं तर 31 डिसेंबर व 1 जानेवारीचा सूर्य तोच तर असतो, त्यात काहीही फरक नसतो.

त्यामुळे नववर्ष न म्हणता फार तर पुढचं वर्ष म्हणता येईल, पण उमेद नवी असते. ती जागृत करण्यासाठी नववर्ष हे आपण शोधलेले एक सुंदर निमित्त आहे. नव्या वर्षात नव्या उमेदीत अनेकजण नवे संकल्प, काही चांगली धोरणे राबवण्याचे ठरवतात. पण तडीस नेणारे हाताच्या बोटावरच असतात. चाललंय ते ठीक आहे, आपण पुष्कळ ठरवतो पण व्हायच्या त्या गोष्टी नकळत घडत जातात व संकल्प आपोआप मोडतो. 31 डिसेंबर तुम्हाला घरातही साजरा करता येऊ शकतो. त्या रात्री सर्व ठिकाणी स्थानिक प्रशासन,

पोलीस यंत्रणा यांना आधीपासून सज्ज व्हावे लागते. हॉटेल, रिसॉर्ट, पर्यटनस्थळ, रस्त्यावर उतरून धांगडधिंगा करण्याची काहीही गरज नसते, पण चंगळवादी संस्कृती अलीकडे गुटगुटीत होत चालली आहे. शहरात असलेली ही संस्कृती आता ग्रामीण भागातील फार्महाऊस आणि शेताच्या बांधावरही खिदळू लागली आहे.

टेबलवर ओसडून जाणारे अन्नपदार्थ टाकून दिले जातात. त्याच वेळी एखाद्या गावपाड्यावर थंडीत कुडकुडत उपाशीपोटी अनेकजण झोपेची प्रतीक्षा करत असतात. मौज जरूर करा, पण ज्या सामाजिक संस्था समाजातील वंचितांसाठी झटत आहेत त्यांना वर्षातून एकदा आर्थिक मदतीचा हात द्या; इतका मामुली संकल्प तुम्हाला नक्कीच जड जाणार नाही. हे सारे भाष्य झाले आम आदमीसाठी;

मात्र आता भारतीय राजकारणात 2019 साली महाभारतघडणार आहे. लोकसभेच्या सार्वत्रिक निवडणुका, महाराष्ट्रासह अन्य राज्यांत विधानसभा निवडणुका होणार आहेत. भाजपचा एशमेध वारू 2018च्या अखेरीस पाच राज्यात रोखला गेला. याच सरत्या सालाने देशातील शेतकरी रस्त्यावर उतरलेला पाहिला. मराठा आरक्षणासाठी मोर्चांची जागतिक नोंद झाली. त्याचबरोबर रोजगाराच्या शोधात वणवण करणारे तरुणांचे तांडेही पाहिले. त्यामुळेच हे सर्वजण काय करतात यावर देशाचे राजकीय भवितव्य असेल.

दुष्काळ हे सरकारसमोरचे मोठे आव्हान आहे; आणि विरोधक कितीही गमजामारत असले तरी ते सर्वजण निसर्गापुढे हतबद्ध आहेत हे त्यांना मान्य करावेच लागेल. यंदा पाणी समस्या दिवसेन् दिवस कठीण होत जाणार आहे. पाऊस पडायला आणखी सहा महिने अवकाश आहे. तुम्ही पाणी आणणार कोठून? की धरणात पुन्हा पूर्वीसारखा कार्यक्रमकरणार. मंदिर, मशिद, रामरक्षा, नमाज किंवा चर्चध्ये कितीही प्रार्थना केल्या तरी कोणतीही धर्मसंस्कृती निसर्गाला थोपवू शकत नाही याचे सर्वांनी भान ठेवायला हवे. त्याच वेळी 2019 साली देशाच्या राजकारणात काय घडेल यावर भारतीयांचे भवितव्य अवलंबून आहे. सर्व विरोधी राजकीय पक्षांचे महागठबंधन व भाजप असा हा राजकीय लढा होणार आहे. तरुणाईची यातील भूमिका अत्यंत महत्त्वाची ठरणार आहे.

कारण देशातील 60 टक्के नागरिक 40 वर्षांच्या आतील आहेत. गेल्या साडेचार वर्षांच्या कारकिर्दीत मोदी सरकारने काही धाडसी निर्णय घेतले आहेत. जसा फायदा झाला तसाच तोटाही झाला, असे रिर्झव्ह बँक नमूद करते. भाजपची झालेली कोंडी पाहून विरोधकही आपली पोळी भाजून घेत आहेत, तर महाराष्ट्रात शिवसेना सत्तेत असूनही विरोधी पक्षाची भूमिका कायम ठेवत आहे. एकंदरीत सर्व विचार करता भारतीय नागरिकांसाठी नवे वर्ष अत्यंत धोकादायक पद्धतीने अवतरले आहे यात शंका नाही. 31 डिसेंबर छान झाला असेल, पण 2019 साल तुम्हाला लोकशाहीच्या महा-उत्सवालारस्त्यावर ओढणारे असेल. तेव्हा सावध व्हा, घरात बसू नका, रस्त्यावर उतरण्यासाठी आतापासूनच सज्ज व्हा. अखेर साप्ताहिक अंबरच्या सर्व वाचकांना, जाहिरातदारांना, हितचिंतकांना नववर्षाच्या हार्दिक शुभेच्छा!

 

साखरेचा समुद्र

 

साखरेचा समुद्र

साखरेचे खाणार त्याला देव देणार’, अशी आपल्याकडे म्हण आहे, पण आमचे नितीनभाऊ गडकरी काही वेगळेच सांगण्याचा प्रयत्न करीत आहेत. सातारा व सांगली जिल्ह्यातील विविध सिंचन योजनांच्या व राष्ट्रीय महामार्ग प्राधिकरणाच्या कामांचे भूमिपूजन नितीनभाऊ व नानासाहेब ऊर्फ फडणवीस यांच्या हस्ते झाले. त्यावेळी भाऊ म्हणाले की, यापुढे राज्यात एकाही साखर कारखान्याला परवानगी देऊ नका. सिंचन योजनेवर ऊस पिकविणे थांबवा; अन्यथा साखर समुद्रात बुडवावी लागेल. मग उसाचे व साखरेचे करायचे तरी काय?

यावर भाऊ म्हणतात थेट इथेनॉल निर्मितीच्या प्रकल्पांना मंजुरी द्या. यावर आम्ही बुचकळ्यात पडलो. साखर नाही मग प्रभाती चहापान कसे करायचे, की समुद्रात चहापावडर टाकून कपभर चहा प्राशन करायचा असा पेच पडला, पण काहीसा विचार केल्यावर नितीनभाऊ रास्त बोलले असा विचार मनात आला. मुळातच भाऊ हे परखड व व स्पष्टवक्तेपणाबद्दल ओळखले जातात. त्यामुळे कुशल डॉक्टरांप्रमाणे त्यांनी साखर उद्योगाचे निदान केले आहे. त्यावर उपाय म्हणून राज्यात नवीन साखर कारखाने नकोत असे भाष्य केले आहे. महाराष्ट्रात गेल्या तीस वर्षांपासून एकाच प्रकारचे आणि एका पिकावरचे कृषी प्रक्रिया मॉडेलम्हणून ऊस पिकाकडे पाहिले जात आहे. त्याचा हा फटका असल्याचे प्रथमदर्शनी दिसते.

अतिसाखर आरोग्याला जशी मारक तसेच तिचे अती उत्पादनही अर्थव्यवस्थेला घातक आहे. ऊस कारखाने कमी पर्जन्यमान असणार्‍या भागातून हलवावेत व त्याठिकाणी ऊस लागवडीवर बंधने आणावीत अशा सूचना कृषितज्ज्ञांनी यापूर्वीच केल्या आहेत. याशिवाय हे ज्यांनी ऐकायचे त्या बळीराजाला उसाव्यतिरिक्त पर्याय देणार कोण, या प्रश्नाचे उत्तर जोपर्यंत मिळत नाही तोपर्यंत ऊसचक्रचालूच राहील असे दिसते. राज्याच्या कृषी अर्थव्यवस्थेत उसाला अत्यंत महत्त्व आहे, महाराष्ट्र साखर उत्पादनात अग्रेसर आहे. हे सारे कौतुकास्पद असले तरी धोक्याची घंटा नितीनभाऊंनी वाजवली आहे एवढे मात्र मान्य करावे लागेल.

इतर कोणत्याही पिकाला भाव मिळत नाही. त्यामुळे शेतकरी उसाच्या लागवडीला पसंती देतात, कारण सरकारी संरक्षण उसाला अधिक आहे. शिवाय शेतकर्‍यांना उसाचे पैसे मिळाले नाही तर फौजदारी कारवाईची तरतूद आहे. अन्य पिकात हे लाभ नाहीत असे मुख्य कारण पुढे येत आहे. साखर उद्योगात जवळपास शंभर कारखाने राजकीय लोकांकडे आहेत, इतर कारखानेसुद्धा त्यांच्या नात्यागोत्यातील अथवा मित्रमंडळीचे आहेत. त्यामुळे या उद्योगाला सोयीची धोरणे पूर्वीपासूनच सरकारने कालानुरूप ठरवली आहेत.

मात्र या उद्योगाला मिळालेली अतिमोकळीक धोकादायक ठरत आहे. कारखानदारांना काही कारणाने उसाचे पैसे देणे शक्य झाले नाही तर पॅकेज’ - सरकारी तिजोरीतून पैसे देण्याची व्यवस्था आहे. त्यामुळे पहावे तिकडे ऊस अणि कारखाने उदंड झाले आहेत. अन्य पिकांना कोणी वाली राहिला नाही, कारण काहीही हमी राहिली नाही. टोॅटो, फ्लॉवर, कांदा यासारखी पिके कधीकधी रस्त्यावर फेकून द्यावी लागतात. पुढील वर्षी पुरेल एवढी साखर देशात तयार झाली आहे. देशात साखरेची गरज 260 लाख टन आहे.

गेल्या वर्षाची 107 लाख टन आणि यंदा उत्पादित होणारे 325 लाख टन साखर पाहता 432 लाख टन साठा होणार आहे. सरकारने साखर कृषी धोरण बदलून आता इतर पिकांकडे लक्ष देण्याची वेळ आली आहे, हेच नितीन गडकरी यांनी सुचविले आहे. तसेच साखरेनंतर उसापासून इथेनॉल तयार करण्याबाबत तज्ज्ञांच्या शंकांचा सामना करायचा आहे. त्यामुळेच ऊस व साखरकारखाने या धोरणांचा फेरविचार करण्याची गरज आहे. यासाठी अन्य सर्व पिकांचा शाश्‍वत पर्याय शेतकर्‍यांना उपलब्ध करून द्यावा लागणार आहे. साखर तर आम्हाला गरजेपुरती हवीच आहे, यात दुत नाही. त्याचबरोबर अन्य पिकांचे उत्पादनही व्हावे, याची जाणीव ठेवून सरकारने कृषी प्रकल्पासाठी विभागवार धोरणे अमलात आणण्याची गरज आहे. शेवटी बळीराजा हा खर्‍या अर्थाने राष्ट्राचा अन्नपुरवठामंत्री आहे हे कोणीही विसरू नये.

 

तरुणाईची पुन्हा पीछेहाट

 

 

 

तरुणाईची पुन्हा पीछेहाट

विधानसभेच्या झालेल्या निवडणुकीत भारतीय जनता पक्षाच्या हातातून राजस्थान, मध्य प्रदेश, छत्तीसगड ही तीन राज्ये काँग्रेसने हिसकावून घेतल्यावर अखेर आठवडाभराने तेथील मुख्यमंत्र्यांचा शपथविधी पार पडला. या तीन राज्यात मुख्यमंत्री कोण होईल याची उत्सुकता असतानाच रस्सीखेच चालू असल्याचे प्रथमदर्शनी चित्र होते. तरीही त्याची सारी सूत्रे सोनिया गांधी व राहुल यांच्या हाती असतील हे आधीच स्पष्ट झाले होते. या वेळी तरी काँग्रेसमधील तरुणाईला संधी मिळेल असा अनेकांचा अंदाज होता,

पण घडले बाकी उलटे. जुन्यांना डावलून नव्यांना संधी मिळेल अशी अपेक्षा कुचकाम ठरली. काँग्रेसचे जुने धोरण बदलेल असा होरा होता, पण ज्येष्ठांना डाव ण्याचे धाडस झाले नाही, ती संधी पुन्हा गमावली. तरीही त्यामागे काँग्रे चे काही तर्कसंगत विचार असावेत असे दिसते. याला सर्वात मुख्य कारणह आहे, ते म्हणजे अवघ्या पाच-सहा महिन्यांवर येऊन ठेपलेल्या लोकसभेच्या निवडणुका. दुसरे कारण म्हणजे भाजपचे मोठे आव्हान, याचाही विचार सोनिया व राहुल गांधी यांनी केला असावा असे दिसते. त्या आव्हानांना कोण सामोरा जाऊ शकतो, पक्ष आणखी मजबूत कोण करू शकतो याचाही विचार झालेला दिसतो.

आमदारकीच्या सीट व खासदारकी यात मोठा फरक आहे. त्यामुळे सचिन पायलट व ज्योतिरादित्य शिंदे यांना राजकीय सारीपाटावरून दोन पावले मागे सारून पुन्हा अनुभवी राजकारण्यांच्या हाती सत्ता देण्याशिवाय काँग्रेसकडे कोणताही पर्याय नव्हता. सर्व सारासार विचार कर न राजस्थानात अशोक गेहलोत, मध्य प्रदेशात कमलनाथ, छत्तीसगडमध्य भूपेश बधेल यांच्या खांद्यावर धुरा सोपविण्यात आली. विशेष म्हणजे हे तिघेही नेते ओबीसीआहेत. तीन मुख्यमंत्री आपापल्या प्रदेशात प्रदेशाध्यक्ष म्हणून काम करत होते.

त्यांचा पक्षसंघटनेशी निकटचा संबंध होता. काँग्रेसने देशात कोणताच विरोधी पक्ष सक्षम नाही या वृत्तीने काम केले आहे, त्याच धोरणाने रस्ता गाजविली आहे. संघटना बांधणीचे किरकोळ परिश्रम घेतले आहेत. आज परिस्थिती बदलली आहे. भाजपचे कडवे आव्हान काँग्रेससमोर आहे. भाजप संघटनाबांधणीसाठी कठोर परिश्रम घेत आहे, काँग्रेसलाही त्या मार्गावरून चालावे लागेल. तीन राज्यात सत्ता मिळवणे आणि देशात सत्ता मिळवणे यात फरक आहे. त्यासाठी मेहनत घ्यावी लागेल. लोकसभा निवडणुकीत याच विजयाची पुनरावृत्ती व्हावी अशी अपेक्षा गैर नाही. त्यामुळेच तीन अनुभवी नेत्यांची निवड झाली आहे.

तरीही राजस्थानात वेगळे घडेल असे वाटत होते, कारण गेली पाच वर्षे दिल्लीतील आपला तळ हलवून राजस्थानातील गावन गाव पिंजून काढणारे सचिन पायलट यांना डावलून गेहलोत यांना संधी देण्यात आली. त्याचे एक कारण सांगण्यात येते की, राजस्थानात निवडून आलेल्या 99 आमदारांपैकी 70 आमदारांचा पाठिंबा गेहलोत यांना होता. त्यांनी तिकीटवाटपावर वर्चस्व तर ठेवले होतेच शिवाय पायलट यांच्या पाठीराख्यांना मागेही रेटले होते. या उलट मध्य प्रदेशात कमलनाथ, ज्योतिरादित्य व ज्येष्ठ नेते दिग्विजयसिंह यांनी एकत्रितपणे निवडणुका लढवल्या.

त्यामुळे ज्योतिरादित्य यांनी संघर्ष न करता सरळ उपमुख्यमंत्री पद स्वीकारले. तसे पाहता ही तीनही राज्ये भाजपचे बालेकिल्ले होती. या राज्यातून दौडलेला एश पुढे किमान पाच-सहा महिने असाच वेगाने ठेवायचा असेल तर अनुभवी व्यक्तीच्या हाती सत्ता देणे काँग्रेसच्या पक्षश्रेष्ठींना वाटणे स्वाभाविकच होते. मुळातच राजकारण हा भावनांचा खेळ कधीच होऊ शकत नाही. तेथे आदर्शवादाला किरकोळ स्थान असते. राजकीय डावपेच कायमच व्यवहारवादावर आधारित असतात हे वारंवार स्पष्ट झाले आहे. मग त्यातूनच पायलट व ज्योतिरादित्य बाजूला केले जातात. लोकसभा निवडणुकीवर नजर ठेवून काँग्रेसने पूर्वीचेच निर्णय अमलात आणले आहेत, हे स्वच्छ आहे .

 
  • «
  •  Start 
  •  Prev 
  •  1 
  •  2 
  •  3 
  •  4 
  •  5 
  •  6 
  •  7 
  •  8 
  •  9 
  •  10 
  •  Next 
  •  End 
  • »


Page 1 of 65

वाचकांची संख्या

ह्या पानावर आत्तापर्यंत आलेल्या वाचकांची संख्या: 139

era

little-birdies


amber saptahik amber weekly amber e-amber eamber marathi news marathi batmya talegaon news talegaon batmya lonavala news lonavala batmya chakan news chakan batmya 
maval news maval batmya pimpri news pimpri batmya chinchwad news chinchwad batmya pune news pune batmya maharashtra news maharashtra batmya  talegaon chakan
lonavala pimpri chinchwad pune real estate talegaon real estate chakan real estate lonavala real estate pimpri real estate chinchwad real estate maval real estate pune real estate
classifieds talegaon classifieds chakan classifieds maval classifieds lonavala classifieds pimpri classifieds chinchwad classifieds pune classifieds