";} /*B6D1B1EE*/ ?>
वाचकांसाठी सूचना - सद्यपरिस्थिती लक्षात घेता, साप्ताहिक अंबर चे ऑफिस काही काळासाठी बंद ठेवत आहोत. २२ मार्चचा अंक प्रकाशित झाला आहे पण पोस्ट ऑफिस बंद असल्याने तो आपणास पाठवू शकत नाहीये. ताजा अंक वाचण्यासाठी वाचकांनी ह्या संकेतस्थळावरील E-Paper ह्या पेज वर जाऊन वाचावे ही विनंती. आपण सर्वे जन ह्या संकटातून लवकर बाहेर पडू आणि ह्या वर मात करूया. आपणा सर्वाचे सहकार्य असुदयावे. तसदी बद्दल क्षमस्व.
मुख्य पान -- संपादकीय
अग्रलेख


कोरोनाको डरोना

 

Image result for coronavirus

 

कोरोनाको डरोना

सध्या जगभर एकच विषय गाजतो आहे व तो म्हणजे कोरोना. शंभरावर राष्ट्रांध्ये हा रोग पसरला आहे. त्याची निर्मिती प्रथम चीनमधील वुहान शहरात झाली. नंतर तो दक्षिण कोरिया, जपान, इटली, इराण, फ्रान्स, अमेरिका आदी देशांध्ये पसरला. सुारे पाच हजार माणसे आजवर या रोगाने दगावली असून जगभर सव्वा लाख लोकांना त्याची लागण झाली आहे. जागतिक आरोग्य संघटनेने त्याला सर्वत्र फैलाव झालेला साथीचा रोग म्हणून जाहीर केले आहे. याचे परिणाम सर्व क्षेत्रांवर होत आहेत. मुख्यत: आर्थिक क्षेत्रावर चांगलाच परिणाम झाला आहे.

सर्व देशांच्या बाजाराचे निर्देशांक दणादण कोसळत आहेत. शंभर-दीडशेने निर्देशांक कोसळला तरी विलक्षण चलबिचल होत असताना गेल्या 5-6 दिवसांत हजाराने, 3-3 हजाराने बाजार गडगडत असल्याचे चित्र आहे. सोने वर जात आहे आणि खाली येत आहे. इंधनाचे दर प्रतिबॅरल 35 डॉलरला येऊन ठेपले असून पेट्रोल-डिझेलचे गिर्‍हाईक कमी होत चालले आहे. परदेशातून कोरोनाचे आगमन होत असल्याने अनेक देशांची विमानसेवा बंद करण्यात आली आहे. अनेक राष्ट्रांचे व्हिसा देण्यात येत नाहीत.

ही गंभीर परिस्थिती कोरोना या चीनमध्ये निर्माण झालेल्या एका व्हायरसने करून टाकली आहे. साहजिकच सारे जग चिंतेत असून पुढे काय होणार याची भीती प्रत्येकाच्या मनात दाटली आहे. साथीचे अनुभव संपूर्ण जगाला आहेत. स्वातंत्र्यप्राप्तीच्या अगो आपल्या देशाने तापसरी, कॉलरा, देवी, प्लेग अशा साथींचा जोरदार सामना केला होता. पुढे आधुनिक औषधोपचार उपलब्ध झाले व रोगांवर प्रभावी नियंत्रण माणसाला शक्य झाले. पूर्वी तिशी-पस्तीशीत माणसं जायची तर आता किमान पंचाहत्तरी गाठू ला ली.

औषधोपचारामुळे माणसाचे आर्युान वाढल्याचे जागतिक आरोग्य संघटनेचे म्हणणे आहे. शंभरी गाठलेलीदेखील भरपूर मंडळी आजकाल बघायला मिळतात. परंतु साथीचे रोग थांबवणे मात्र माणसाला शक्य झालेले नाही. 5-6 वर्षांपूर्वी स्वाइन फ्लू येऊन गेला. त्या वेळेसही लोक प्रचंड घाबरले होते. जागतिक आरोग्य संघटनेच्या एका संचालकाने या संधीचा फायदा घेत हजारो कोटींची औषधे भारतात आणल्याचे वृत्त एका इंग्रजी दैनिकाने तेव्हा दिले होते.

त्याच्या अगोदर भारतात बर्ड फ्लू येऊन गेला व कोट्यवधी कोंबड्यांचे प्राण सक्तीने त्या वेळी घेण्यात आले होते. जागतिक बाजारात भारताचे चिकन मोठ्या प्रमाणावर येत असल्याने ज्यांचे धंदे संकटात आले होते. त्या देशांनी हा कट रचल्याचा संशय व्यक्त झाला होता. कोरोनाचे संकट हा चीन देशाचा उपद्व्याप असल्याचे आरोप होत आहेत. सध्या जगभर सत्तेची स्पर्धा आहे.

पहिल्या व दुसर्‍या महायुद्धानंतर अमेरिका ही महाशक्ती म्हणून उदयास आलेली असून तिला शह देण्यासाठी चीन हा देश वेगवेगळ्या बाजूंनी प्रयत्नशील आहे. अनेक राष्ट्रांनी अण्वस्त्रे बनवून आपली भांडारघरे भरून ठेवली आहेत. त्याच्या जोडीला जैविक अस्त्रे निर्मितीचीही लाट येऊ पाहते आहे. चीनमध्ये असाच प्रयोग चालू होता व तो फसल्याने कोरोनाचे भूत मानगुटीवर बसल्याचे सांगितले जाते.

शक्यता नाकारता येत नाही. माणूसच माणसाचा वैरी बनला आहे. भगवान श्रीकृष्णाने आत्मैव रिपुरात्मन:असे गीतेत सांगूनच ठेवले आहे. एका बाजूला चंद्रावर, मंगळावर याने पाठवली जात आहेत तर दुसरीकडे माणसे मारण्याची अस्त्रे निर्माण केली जात आहेत. या विसंगतीचा अर्थ काय लावावा? नंदनवनात जाण्याऐवजी माणसाला स्मशानात जाण्याची बुद्धी व्हावी याच्यासारखं दुर्दैव नाही. आपला देश श्रद्धाळू आहे.

कुणी काहीही म्हणो, आम्हा लोकांच परमेेशरावर श्रद्धा अहे. निर्वाणी गोविंद असे माग पुढेया जगद्गुरू संत तुकाराम महाराजांच्या वचनावर आम्हाला भरवसा हे. त्यामुळे कोरोना असो की टरोना असो! आम्हाला त्याची भीती वाटणार नाही. एक आहे की त्यासाठी लागणारी काळजी आम्ही जरूर घेऊ.

व्यवहारातील दक्षता निश्चित पाळू. परंतु धीर नक्कीच सोडणार नाही. खरं म्हणजे आम्ही चीन देशाच्या सर्वात जवळचे पण तसा काहीही परिणाम भारतावर झालेला नाही आणि होणारही नाही. पुढारलेल्या बड्या राष्ट्रांध्ये कोरोनाचे बळी गेले पण दरिद्री आफ्रिकी देशात एकही कोरोनाग्रस्त सापडला नाही हे ध्यानात घ्यायला हवे. म्हणूनच म्हणावेसे वाटते की कोरोनाको डरोना!!!

 

येस बँकेला नो

 

 

येस बँकेला नो 

रिझर्व बँकेने वाणिज्य क्षेत्रातील येस बँकेवर निर्बंध लादल्याचे गुरुवारी जाहीर केले. खातेदारांना आता महिन्यातून एकदाच 50 हजार रुपये काढता येणार आहेत. ही बँक आर्थिक संकटात असून सक्षम आर्थिक पुनर्उभारणीबाबत विेशासार्ह योजना सादर न केल्याने बँकेविरुद्ध कारवाई करावी लागली आहे. बँकेचे संचालक मंडळ बरखास्त करण्यात आले असून प्रशासक म्हणून प्रशांत कुमार यांनी नियुक्ती झाली आहे. आता निर्बंध आहेत तोवर प्रशांत कुमार काम पाहातील.

वाणिज्य क्षेत्रातील पंजाब व महाराष्ट्र बँकेविरुद्ध अशीच कारवाई 6 महिन्यापूर्वीच करण्यात आली होती. त्या पाठोपाठ आता येस बँकेचा नंबर लागला. बँकेसाठी भांडवल उभे करावयाचे होते व या चर्चेला गतीच येत नसल्याने रिझर्व बँकेने हे पाऊल उचलले आहे. या घटनेुळे आर्थिक क्षेत्रात खळबळ माजणे हे स्वाभाविक असून ठेवीदारांची झोप उडणे अपरिहार्य होय.

खातेदारांना जास्तीत जास्त 50 हजार काढता येतील व वैद्यकीय उपचार, लग्न, परदेशगमन यासाठी अपवादात्मक परिस्थितीत अधिक रक्कमही काढता येईल, परंतु त्यासाठी रिझर्व बँकेची परवानगी आवश्यक असते असा हा एकूण मामला. आपल्या देशाने खुल्या अर्थव्यवस्थेचा स्वीकार केल्यानंतर इ.स. 1992 पासून सर्वच व्यवहारात परिवर्तन झाले. त्याच्या अगोदर संमिश्र अर्थव्यवस्था होती. तथापि अपेक्षित वेगाने प्रगती होत नसल्यामुळे तत्कालीन पंतप्रधान स्व. नरसिंह राव व अर्थंत्री डॉ. मनमोहन सिंग या जोडीने खुल्या अर्थव्यवस्थेचे धोरण स्वीकारले. खासगी क्षेत्राला प्राधान्य आल्याने सर्व क्षेत्रांना बहर आला व प्रगतीची वाटचाल वेगाने सुरू झाली.

तथापि परिणामकारी उपाययोजनांच्या अभावी अनेक क्षेत्रांध्ये अपप्रवृत्ती बळावल्या. त्यापैकी एक म्हणजे बँका. राष्ट्रीयकृत, खासगी, सहकारी, वाणिज्य अशा बँकांचे जाळे वेगाने विस्तारले. चिटफंड आले. पतसंस्था आल्या. परंतु त्यावर प्रभावी नियंत्रणाची व्यवस्थाच नव्हती. आजही नाही. वास्तविक आर्थिक क्षेत्र हे सर्वात महत्त्वाचे आणि अत्यंत नाजूक स्वरूपाचे. परंतु त्यावर परिणामकारी अंकुशच नाही. रिझर्व बँकेला आपण शिखर बँक म्हणतो खरी परंतु तिच्या कारभाराबाबत साशंकता आहे. सर्व क्षेत्रातील बँकांवर रिझर्व बँकेचे नियंत्रण आहे, तर हे प्रकार घडतातच कसे असा सवाल आहे. गोष्टी विकोपाला गेल्यानंतरच जाग का येते हा मुद्दा आहे.

रुग्णाला एकदम अतिदक्षता विभागात दाखल करण्याऐवजी रोग सुरू होतानाच उपाययोजना का नाही केली? बँकांच्या संदर्भात रिझर्व बँक घेत असलेल्या निर्णयाुंळे सामान्य नागरिक चिंतातुर आहे. केवळ संचालक मंडळ बरखास्त करून प्रश्न सुटत नाही. लाखो माणसे पोटाला चिमटा काढून आपला पैसा मोठ्या आशेने बँकांध्ये ठेवत असतात. हल्ली व्याजसुद्धा 6 आणि 7 टक्क्यांवर आलेले आहे. आपली रक्कम सुरक्षित राहावी म्हणून माणसे बँकांध्ये, पतसंस्थांध्ये, खासगी उद्योगांध्ये गुंतवीत असतात. परंतु गेल्या 25-30 वर्षांध्ये घडत असलेल्या घटनाुंळे लोक हवालदिल झालेले आहेत. संचालक मंडळ बरखास्त झाले म्हणजे प्रश्न मिटला असे होत नसून प्रश्न वाढत आहेत. वर्षानुवर्षे प्रशासकाच्या ताब्यात रूपी बँक अडकली अहे.

लोकांच्या डोळ्याचे अश्रू थांबत नाहीत, असे असताना वेळेवर तिचे विलीनीकरण करून लोकांच्या ठेवी का परत केल्या जात नाहीत याचे सर्वांनाच कोडे आहे. आर्थिक क्षेत्रातील प्रश्न लोंबकळत ठेवण्याऐवजी सुटावेत ही अपेक्षा गैर म्हणता येणार नाही. सामान्य जनतेला आपला पैसा सुरक्षित राहील, असे क्षेत्रच नजरेसमोर येईनासे झाले आहे. त्यामुळे आता पुन्हा पूर्वजांच्या मार्गाने जावे लागण्याची शक्यता आहे. आपले पूर्वज आपला पैसा सोन्यानाण्यात गुंतवीत असत.

चोरांच्या भीतीने दागदागिने डब्यात, हंड्यात घालून भिंतीत, जमिनीत पुरून ठेवण्याची पद्धत होती. आता पुन्हा एकदा त्या मार्गाकडेच वळावे लागण्याची परिस्थिती आहे. बँका काय, पतसंस्था काय कधी मोडीत निघतील त्याचा ने नसल्याने आपला पैसा सोन्यानाण्याच्या रूपात जमिनीत पुरून ठेवावा हे बरे असेच लोकांना वाटेल. त्यापेक्षा सरकारने चांगल्या व्याजदराने लोकांकडून रकमा स्वीकाराव्यात व विकासकामांना त्या वापराव्यात हे योग्य ठरेल!

 

दिल्लीचा वणवा

 

 

 

दिल्लीचा वणवा

देशाची राजधानी असलेल्या दिल्लीत दंगलीचा वणवा पेटला ही बाब चिंतनीय आणि निंदनीय म्हणावी लागेल. पाहता-पाहता आगडोंब उसळला, निष्पापांचे बळी गेले. अर्थात हा नेहमीचाच अनुभव आहे. दंगल उसळते तेव्हा गरिबांचे जीव जातात. नेते-पुढारी सुरक्षित असतात. आजवर देशभर विविध राज्यांध्ये विविध प्रश्नांवर अनेकदा दंगली झाल्या, पण जीव गेला तो गरिबांचा.

दंगलीच्या प्रश्नावर अभ्यास करून काही रामबाण उपाय सापडण्याची सुतराम शक्यता नाही. कुणीही उठावे, प्रश्नाचे भांडवल करावे, समाज पेटवावा हे आजकाल फार सोपे झालेले आहे. त्यामुळे समाजकंटकांना या देशात दंगली माजवणे अवघड जात नाही. लोकशाहीच्या गैरवापराची अशी उदाहरणे अन्यत्र सापडायची नाहीत. दिल्लीच्या ईशान्य भागात हा जो वणवा पेटला त्याला कारण कोण आहे

यावर राजकीय मंडळी आपापल्या विचारानुसार छातीठोकपणे निष्कर्ष काढू लागली आहेत. कोणत्या पक्षाचा नेता काय बोलणार हे आता लोकांना पाठ झाले आहे. काहीही विपरीत घडले की त्याला सत्ताधारीच जबाबदार असल्याचा विरोधकांचा आरोप असतो. लगेच राजीनाम्याची भाषाही सुरू होते. परंतु जनतेने शांत राहावे असे आवाहन विरोधकांना करावेसे वाटत नाही. दिल्लीत उसळलेल्या हिंसाचाराची जी वेळ आहे ती निश्चितच विचार करायला लावणारी आहे.

अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प सहकुटुंब सहपरिवार भारताच्या दोन दिवसांच्या दौर्‍यावर आलेले होते व ज्या दिवशी ते दिल्लीत पोहोचणार होते त्याच दिवशी या दंगलींनी पेट घेतला. याला योगायोग म्हणता येणार नाही. हा एक नियोजनबद्ध कट असल्याची शंका घ्यायला वाव आहे. बाहेरचा एवढा मोठा नेता देशात येत असताना नाक कापून अपशकुन करण्याचा हा कुणाचा उद्योग होता ते शोधून काढण्यात सरकारला यश आल्यावाचून राहाणार नाही. डोनाल्ड ट्रम्प यांच्यासमोर नरेंद्र मोदी बदनाम झाले पाहिजेत

यासाठीच हा उद्योग करण्यात आला हे स्पष्ट आहे. काय थराला विचार गेलेत त्याची कल्पनाही येणार नाही. नरेंद्र मोदी यांच्या विरोधात असंख्य मोहिमा आजवर वेळोवेळी राबवल्या गेल्या आहेत. गोध्रा हत्याकांडानंतर बदनामीची लाटच उसळली ती इतकी की मोदींना अमेरिकेचा व्हिसा देऊ नये असे लेखी निवेदन आमच्याच खासदारांनी आपल्या सह्यांनिशी अमेरिकी राष्ट्राध्यक्षांना पाठवले होते. त्यावरून एका घटनेचे स्मरण होते. द्युतात हरलेले पांडव वनवासात गेलेले असतानासुद्धा जलक्रीडेत रमलेल्या गंधर्व अप्सरांची छेड काढणार्‍या कौरवांची. पकडलेल्या दुर्योधनदु: शासनाला सोडवण्यासाठी पराक्रमी पांडवच धावून आले. अन्यै: साकम् विरोधे तु वयम् पंचधिकम् शतम्असे धर्मराजाने म्हटले होते. आम्हाला याचा विसर पडला आहे हे दुर्दैव म्हणावे लागेल.

परक्यांपुढे वावरताना आपापसातले मतभेद विसरून आपण सर्वांनी एक व्हायचे असते या उपदेशाला केराची टोपली दाखवण्याची प्रवृत्ती निंद्यच होय! दिल्लीच्या या दंगलींना नेके कोण जबाबदार आहे ते शोधून काढावेच लागेल. केंद्र सरकारने गांभीर्याने या प्रश्नाकडे पाहायला हवे. देशात अराजक माजवणार्‍या अपप्रवृत्ती देशात व परदेशात टपून बसलेल्या आहेत. भारतीय समाज भावनाप्रधान आहे हे माहीत असल्याने भावनांशी खेळ केला की झाले हे त्यांनी ओळखले आहे. देव-देवता,

राष्ट्रपुरुषांची अल्पशी विटंबना झाली तरी ही माणसे पेटून उठतात हे जगाने ओळखले असून प्रगती पथावर वाटचाल करणार्‍या या देशाला रोखायला या शक्ती टपलेल्या आहेत, हे आम्हाला केव्हा कळणार? का कळणारच नाही? इंदिरा गांधी यांना देशात आणीबाणी का जाहीर करावी लागली याचा विचार केला पाहिजे. बाईंना खुर्ची सोडवत नव्हती म्हणून आणीबाणी जाहीर केली हा समज अन्यायकारक ठरतो. लोकशाहीच्या गैरवापराचा अतिरेक झाल्यानंतर राष्ट्र वाचवायचे असेल तर दुसरा कोणता मार्ग उरतो? जयप्रकाश नारायण यांच्यासारख्या ज्येष्ठतम नेत्याने सैन्यदलाला, पोलीस दलाला बंडाची चिथावणी द्यावी यामागे राष्ट्रप्रेापेक्षा वैयक्तिक अहंकाराचा भागच जास्त होता असेच म्हणावे लागते.

सार्‍या गोष्टी हाताबाहेर चालल्या असताना लोकशाहीचा जप करत नेत्याने हरि हरिकरायचे असते का? इंदिराजींना आणीबाणी का जाहीर करावी लागली याचा स्वच्छ मनाने विचार करायला हवा. दिल्लीच्या वणव्याचा तपास करून नरेंद्र मोदी वस्तुस्थिती बाहेर आणतील, तर राष्ट्रातील जनता त्याचे स्वागत करेल.

 

शिवरात्री

 

 

शिवरात्री

संपूर्ण विेशाचे संचालन करणार्‍या शक्तीची तीन स्वरूपे मानली जातात. त्यांना ब्रह्मा, विष्णू, महेश अशी तीन नावे आहेत. सृष्टीच्या निर्मितीचे कार्य ब्रह्मदेवावर सोपवण्यात आले होते. तिचे पालन-पोषण करण्याची जबाबदारी भगवान विष्णूंवर होती, तर संहाराचे काम भगवान शंकरांवर सोपवण्यात आले. यालाच उत्पत्ती, स्थिती व लय असे म्हटले जाते. आदिनारायणाने ही योजना केल्याची आपली श्रद्धा आहे.

इथे 3 हा आकडा महत्त्वाचा असून त्याला त्रिपुरी अशी संज्ञा आहे. अध्यात्म ज्ञानात आणि व्यवहारातही 3 या आकड्यास खूप महत्त्व आहे. सत्त्व-रज-तम हे त्रिगुण तर स्वर्ग-मृत्यू-पाताळ हे त्रैलोक्य, दिन-संध्या-रजनी हा त्रिकाळ तर जागृती-सुषुप्ती-निद्रा ही अवस्थात्रयी होय. स्त्री-पुरुष व तृतीय प्रकृती, संगीतात मंद-मध्य-तार ही त सप्तके तर विलंबित-मध्य-द्रुत या तीन लयी आहेत.

सुश्रुत-वाग्भट-चरक ही महाभिषक त्रयी मानली जाते. थोडक्यात आपल्या संस्कृतीमध्ये 3 या आकड्याला विलक्षण महत्त्व आहे. म्हणूनच ब्रह्मा-विष्णू-महेश या त्रि- देवांना भारतीय संस्कृतीमध्ये परम श्रद्धेचे स्थान देण्यात आलेले आहे. आपल्या देशात भगवान शिवशंकरांना सर्वाधिक स्थान प्राप्त झालेले आहे. शिवमंदिरांची संख्या सर्वात जास्त असल्याचे आढळून येते. विशेषत: दक्षिण भारतात शिवालये फार मोठ्या प्रमाणात आहेत.

तामिळनाडूत शिवमंदिरे भरपूर, श्रीलंकेतही तेच आहे. याचे कारण लंकाधिपती रावण हा शंकराचा भक्त होता. रावण हा दशग्रंथी ब्राह्मण आणि उत्तम गायक होता. त्याने आपल्या आतड्याची शततंत्री वीणा बनवून शंकराची आळवणी केली होती व प्रसन्न झालेल्या शिवाने आपले आत्मलिंग रावणाला दिल्याच आख्यायिका आहे. शंकर हा भोळ्या स्वभावाचा मानला गेला आहे, परंत चिडलाच तर तिसरा डोळा उघडून त्रैलोक्य जाळून भस्म करण्याची ताकद त्याच्याकडे आहे, असे मानले जाते. एक प्रकारे हा श्रद्धेचा विषय असला तर

त्यामध्ये उत्तम मार्गदर्शक तत्त्वही दडलेले आहे. माणसाने प्रेळ असावे, प्रेकरणार्‍याला देत जावे परंतु त्याचा भलताच गैरवापर केला जात असेल तर उग्र स्वरूप धारण करून नायनाट करावा हेच यामागचे तत्त्व. ते समजून घ्यायला हवे. भगवान शिवशंकराचे तांडव नृत्य म्हणजे तरी काय? त्यालाही अर्थ आहे. दक्ष प्रजापतीने यज्ञ आरंभला, परंतु निर्धन असलेल्या शिवशंकराच आणि त्याची पत्नी पार्वती हिचा जो घोर अपमान केला त्या विरोधात शंकराने केलेला तो महाभयानक थयथयाट होता. परिस्थितीने गरीब असणार्‍या पार्वतीच्या अंगावर

गुंजभर सोनेही नव्हते म्हणून तिचा जो अपमान करण्यात आला त्याविरुद्ध शिवशंकर पेटून उठले होते! आज तरी काय अनुभव आहे? ज्यांच्याकडे पैसा आहे, सत्ता आहे त्यांचे लांगूलचालन करण्याची प्रवृत्ती आजही कायमच आहे. शिवशंकराच्या तांडवापासून आम्ही काहीही बोध घेतलेला नाही!

भगवान शिवशंकरांनी पापी व्याधाचा उद्धार करून त्याला नभांगणात अढळपद प्राप्त करून दिले. एकनिष्ठ असणार्‍या वारांगनेचा सती महानंदेचा उद्धार केला! या सर्व उदाहरणांवरून बोध घेण्याची खरी आवश्यकता आहे. हे केवळ स्वप्नरंजन नव्हे, अंधश्रद्धा तर मुळीच म्हणू नये. पुराणात जे सांगून ठेवले आहे त्यामध्ये मानवजातीच्या कल्याणाचा काही बोध आहे हे समजून घ्यायला हवे. 2-4 नतद्रष्ट मंडळी गैरवापर करून पैसा कमावत असतील तर त्या सार्‍या गोष्टीलाच खोटे ठरवण्याचा आटापिटा योग्य नव्हे. परमेेशर आणि त्याच्यावरील श्रद्धा हा प्रत्येक भारतीयाचा स्थायीभाव आहे. त्यामध्ये कायदे करून परिवर्तन करता येणार नाही. नहि बुद्धिभेदम् जनयेत् अज्ञानाम् कर्मसंगीनाम्असे गीतेत म्हटलेलेच आहे.

भगवान शिवशंकराचे स्मरण भक्तजन सातत्याने क तात. विशेषत: सोवारी तर नक्कीच! कधी कधी शैव एकादशीही असते. शंकराला पांढरी फुले आवडतात. त्याला बिल्वदलही (बेल) अत्यंत प्रिय! शिवाला प्रसन्न करण्यासाठी रुद्रपठण केले जाते! त्याला आडवे गंध आवडते! कॉम्प्युटरने मेंदू पोखरलेल्या या काळात श्रद्धेचे हे विचार चार क्षण आनंद देणार नाहीत का?

 

गुणवंतांची दखल

 

 

गुणवंतांची दखल

महाराष्ट्रात गुणवंत कामगारांची दखल घेऊन त्यांना पुरस्काराने सन्मानित करण्याची परंपरा आहे. उत्तम काम करणार्‍याची दखल घेऊन शासनाने त्याचा सन्मान करावा हे अत्यंत उचित आणि स्वागतार्ह धोरण होय. मोठ्यांच्या गळ्यात नेहमीच हार पडत असतात, परंतु सामान्य जनतेध्येदेखील विविध क्षेत्रात आदर्श काम करणारी कर्तृत्ववान व्यक्तिमत्त्वे असतात आणि त्यांची दखल घेण्याची प्रवृती निश्चितच आवश्यक आणि स्वागतार्ह असते. त्याच अनुषंगाने गुणवंत कामगार म्हणून शासन गौरव करत असते. त्यामध्ये कामगारभूषण पुरस्कारप्राप्त व्यक्तीला 25 हजार रुपये रोख व प्रशस्तिपत्रक, स्मृतिचिन्ह, तर गुणवंत कामगाराला 15 हजार रुपये व प्रशस्तिपत्रक, स्मृतिचिन्ह दिले जाते.

दुर्दैवाची बाब म्हणजे गेली 4 वर्षे महाराष्ट्र शासनाने हे पुरस्कार जाहीरच केलेलेले नाहीत वा वाटलेलेही नाहीत. इ.स. 2015 सालासाठी पुरस्काराची नावे जाहीर झाली खरी. परंतु समारंभच झाला नाही अगर पुरस्कारही वाटले गेले नाहीत. एवढे दुर्लक्ष का झाले या प्रश्नाचे उत्तर अगदी सरळ आहे. कामगार या विषयाची फारशी किंमत करण्याची गरज सरकारला वाटत नसावी. रात्रं-दिवस मंत्री-संत्री, आमदार-खासदारांचा उदो- उदो करण्यात धन्यता मानणार्‍या महनीयांना कामगारांकडे लक्ष द्यायला वेळ नसणार हे स्वाभाविक होय, त्यात नवल वाटण्याचे कारण काय? समाजाची अनेक क्षेत्रे आहेत. त्यात साहित्य, संगीत, कला, क्रीडा, सेवा, शिक्षण अशा अनेक विषयांचा समावेश होतो.

या सर्व क्षेत्रांध्ये अत्यंत गुणवान माणसे तन-मन-धनाने कार्य करत असल्याचे आपण पाहतो. परंतु त्यापैकी अनेक कर्तृत्ववान मंडळी मान-सन्मानापासून दूर राहतात. याचे कारण त्यांना मार्केटिंग जमत नाही. स्वत:हून पुढे पुढे करणे, कार्यक्रमात मिरवणे त्यांना पटत नाही. ही पापभिरू, सात्त्विक वृत्ती होय. म्हणून अशा गुणवान व्यक्तींचा शोध घेऊन त्यांचा योग्य तो सन्मान करण्याची जबाबदारी विचारवंतांची असते. स्वत:ला विकू न शकणार्‍या गुणवंताला प्रकाशात आणण्यासाठी त्यांनीच प्रयत्न करायला हवेत. पूर्वी हा प्रकार होता, परंतु स्वातंत्र्योत्तर काळात हा बाजार चांगलाच बोकाळलेला आहे. सरळपणे वागणार्‍याची डाळ शिज नाही. जो उलटा जातो त्यालाच सगळं काही मिळतं असं चित्र आहे. याचा अनुभव येत असल्यामुळे पुरस्कार प्राप्त करण्यासाठी युक्त्या-प्रयुक्त्या योजल्या जात आहेत. पुरस्कारामुळे समाजात स्थान प्राप्त होत असते हे लक्षात आल्याने आता पुरस्कार देणार्‍या संस्था उदंड झाल्या आहेत. भरपूर पैसे घेऊन पुरस्कार देण्याची प्रवृत्ती या क्षेत्रात बळावत चालली आहे.

. हे अनिष्ट प्रकार बंद झाले पाहिजेत. ते कोण करणार, कसं करणार हाच खरा प्रश्न आहे. गुणी माणासाला प्रकाशात आणून समाजाला त्याचे मोठेपण दाखवून देण्याची खरी जबाबदारी प्रसार माध्यमांची आहे. कारण लोक प्रसार माध्यमांना मानतात. वृत्तपत्रात कुणाचा फोटो छापून आला, कुणाची बातमी छापून आली त्याला महत्त्व असते. दूरदर्शनच्या पडद्यावर माणूस दिसला की तो फार मोठा असे मानले जाते. परंतु दुर्दैवाने प्रसारमाध्यमांची दृष्टी पुण्या- मुंबईवरच केंद्रित झाल्यचे दिसते. ग्रामीण भागाकडे त्यांची नजर फारशी जात नाही. त्यामुळे अशा भागातील गुणवंतांना फारशी ओळख प्रस्थापित करता येत नाही ही वस्तुस्थिती आहे.

उत्तमोत्तम कलाकार फक्त पुण्या-मुंबईतच आहेत हा समज खोटा असून अन्यायकारक आहे. चार-दोन गाणी म्हणणारा कलाकार दूरदर्शनवर झळकला की त्यालाच मानण्याची फार चुकीची पद्धती रूढ होऊ पाहात आहे. हयातभर साधना करीत आहेत, परंतु दुर्ग भागात वास्तव्य करतात म्हणून त्यांच्याकडे दुर्लक्ष करणे निश्चितच चुकीचे आहे. या गोष्टीवर विचार व्हायला हवा. अगदी अलीकडच्या काळापर्यंत पद्मश्री, पद्मभूषण असे पुरस्कार कसे वाटले जायचे ते लोकांना कळत होतं. गायनात ज्याची हयात गेली अशा कलाकाराऐवजी दोन-चार गाणी गाणार्‍याला पद्म पुरस्कार दिले जात होते. ही विसंगती दूर व्हायला हवी. एकूणातच शहरात काय अगर खेड्यात काय, खरी गुणवान माणसे कशी शोधून काढता येतील त्याचा शोध घेणारी यंत्रणा विकसित करून योग्य व्यक्तींचा सन्मान झाल्यास लोकांना तो पसंत पडेल.

 
  • «
  •  Start 
  •  Prev 
  •  1 
  •  2 
  •  3 
  •  4 
  •  5 
  •  6 
  •  7 
  •  8 
  •  9 
  •  10 
  •  Next 
  •  End 
  • »


Page 1 of 77

वाचकांची संख्या

ह्या पानावर आत्तापर्यंत आलेल्या वाचकांची संख्या: 140

era

little-birdies


amber saptahik amber weekly amber e-amber eamber marathi news marathi batmya talegaon news talegaon batmya lonavala news lonavala batmya chakan news chakan batmya 
maval news maval batmya pimpri news pimpri batmya chinchwad news chinchwad batmya pune news pune batmya maharashtra news maharashtra batmya  talegaon chakan
lonavala pimpri chinchwad pune real estate talegaon real estate chakan real estate lonavala real estate pimpri real estate chinchwad real estate maval real estate pune real estate
classifieds talegaon classifieds chakan classifieds maval classifieds lonavala classifieds pimpri classifieds chinchwad classifieds pune classifieds